Geautomatiseerde metadatering via algoritmes

We willen voor de catalografen van het Bibliografisch Centrum en de invoerpartners een nieuwe manier van catalogiseren mogelijk maken, via ondersteuning op basis van algoritmes. Met als verschillende doelen

• Het catalografieproces objectiever en consistenter maken, waarbij de focus ligt op de inhoudelijke ontsluiting.
• Het catalografieproces versnellen voor de toekenning SISO, ZIZO en etiketgenres.
• Het catalografieproces efficiënter maken: de suggesties op vlak van plaatsing moeten ervoor zorgen dat catalografen minder tijd verliezen aan opzoekwerk waardoor een titel beschrijven sneller kan gebeuren.
• Documenteren en bijleren hoe we het catalografieproces kunnen vernieuwen vanuit een nieuwe werkwijze voor het toekennen van onderwerpen (trefwoorden en/of thema’s).

Het project AI en catalografie is een innovatieproject dat in twee fasen uit elkaar valt.  In de eerste fase voerden we meerdere experimenten (piloten) uit. Deze kleinere deelexperimenten zetten we in 2023-2024 op poten:

• Via verschillende (open source) AI-tools, zoals annif, BERT- en GPT-modellen lieten we in een testomgeving KleuterZIZO, ZIZO volwassenen en genres voor net verschenen titels voorspellen.
• Voor onderwerpen (thema’s en trefwoorden) onderzochten we in een experiment of we via GPT-modellen onderwerpen kunnen laten voorspellen voor diezelfde titels, maar dan los van onze bestaande lijsten. Doel hierbij was om te evalueren of we deze onderwerpen mee kunnen nemen in de catalografieflow, dan wel als extra ondersteuning voor het zoeken in de catalogus kunnen inschakelen. 
• Tot slot onderzochten we nog twee pistes om (Vlaamse) SISO te laten toekennen door algoritmes: via het AI-model van een commerciële partner en via een zelf ontworpen statistisch algoritme.

Op basis van verschillende argumenten (flexibiliteit, issues rond auteursrechten, kwaliteit van de resultaten…) kozen we uiteindelijk om het statistisch algoritme op te schalen tot een bruikbare toepassing in de catalografische workflow. De toepassing wordt dan ook ingebed in het nieuwe invoersysteem Elody, dat we in de zomer van 2026 in gebruik zullen nemen. De implementatie van de voorspellingsmodule staat op de planning voor het vierde kwartaal van 2026.

Via een gunningsprocedure kozen we voor databedrijf Hyperson als partner bij de ontwikkeling van de voorspelmodule. Eind 2026 zou die module gebouwd en getest moeten zijn. In 2027 bouwen we de toepassing in Elody in, voor maximale gebruiksvriendelijkheid!