Bibliotheeksysteem

Cultuurconnect heeft in 2017 de opdracht voor het Eengemaakt Bibliotheeksysteem gegund aan leverancier OCLC met hun systeem Wise. Van 2019 tot 2023 zijn vrijwel alle openbare bibliotheken, die eerst in een eigen lokaal of provinciaal systeem werkten, overgestapt naar het EBS.

Door de krachten te bundelen realiseren we een groot schaalvoordeel, versterken we mogelijkheden tot samenwerking en voorzien we een solide basis voor verdere doorontwikkeling en automatisering. Dit maakt het mogelijk om een betere dienstverlening en klantervaring aan te bieden aan alle bibliotheekgebruikers.

Een grote meerwaarde is dat ontwikkelingen maar één keer moeten gebeuren en dat koppelingen met andere systemen makkelijker gelegd kunnen worden, meestal via centrale API’s. Nieuwe experimenten of functionaliteiten kunnen sneller en in gesprek met de sector opgezet en eventueel opgeschaald of uitgerold worden ten voordele van iedereen.

Zo is Wise voorzien van een bestelkoppeling waarmee het aankopen van materialen bij boekhandels en uitgeverijen wordt vereenvoudigd. Alle bibliotheken hebben nu ook de mogelijkheid om hun leners de optie tot online betalen en online (her)inschrijven aan te bieden. Bovendien kan sinds 2022 iedereen gebruik maken van Bib Analytics, een portaal dat cijfers uit het Bibliotheeksysteem en gekoppelde diensten inzichtelijk maakt via dashboards. 

Het Bibliotheeksysteem is ook nauw afgestemd op de andere onderdelen van de basisinfrastructuur digitale bibliotheek. Zo is Wise gekoppeld aan de centrale Vlaamse catalogus Open Vlacc én aan allerlei diensten voor de bibliotheekgebruiker aangeboden via de Bibliotheekwebsites en Mijn Bibliotheek. 

Doordat de titelbeschrijvingen in de Wisecatalogus en het achterliggende lenersbestand door alle bibliotheken gebruikt worden, werkt iedereen de facto samen in het Bibliotheeksysteem. Verder zijn zo goed als alle bibliotheken aangesloten bij het IBL-netwerk voor interbibliothecair leenverkeer en kunnen hun leners dus via het bibliotheeksysteem de collecties van andere bibliotheken aanspreken.

Bibliotheken kunnen bovendien nog een stap verder gaan in de samenwerking door een samenwerkingsgroep te vormen in het Bibliotheeksysteem. Er zijn vier concrete samenwerkingsvormen gedefinieerd, die voortbouwen op elkaar en die voor leners de drempels verlagen om gebruik te maken van de dienstverlening in andere gemeenten. In de meest verregaande vorm van samenwerking betekent dit een heuse netwerkbibliotheek waarbij gemeentelijke bibliotheken hun diensten gebundeld aanbieden aan alle inwoners in een bepaalde regio. Indien er ook transport wordt voorzien tussen deze gemeenten kunnen leners door zich in 1 bibliotheek in te schrijven, in elke bibliotheek van het netwerk uitlenen, een reservering plaatsen op de volledige collectie, openstaande kosten betalen in elke bibliotheek en hun uitgeleende werken om het even waar inleveren.

Het Bibliotheeksysteem wordt vanuit een coöperatieve samenwerking, gedragen door de productgroep Bibliotheeksysteem, beheerd voor alle aangesloten steden en gemeenten. We onderzoeken samen de noden, maken keuzes rond de doorontwikkeling en besteding van het beschikbare budget en zoeken samen een evenwicht tussen autonomie en standaardisering. De productgroep is samengesteld uit vertegenwoordigers van grote en kleine bibliotheken, evenredig verdeeld over de 5 provincies en Brussel. Ze werkt op basis van de problemen en verbetervoorstellen die elke bibliotheekmedewerker kan doorgeven via de servicedesk van Cultuurconnect.

Ondanks deze brede gemeenschappelijke basis en centrale aanpak, kan het Bibliotheeksysteem ook verregaand aangepast worden aan de lokale noden en keuzes van elke gemeente of stad.

Bibliotheeksysteem Wise is een onderdeel van de Basisinfrastructuur Digitale Bibliotheek. Dit is een dienstverlening voor alle Nederlandstalige openbare bibliotheken in Vlaanderen en Brussel voor een optimale ondersteuning in alle aspecten van de digitale werking van de bib.

Ook deze diensten maken deel uit van de Basisinfrastructuur Digitale Bibliotheek: