De toekomst onderzoeken, enkele evoluties binnen cultuurhuizen

beleid
cc/gc
6
15/04/19
Deel dit artikel:

Samen met een groep van 30 medewerkers uit cultuurhuizen bedenken we hoe we de toekomst kunnen vormgeven. Dat doen we tijdens de workshopreeks Toekomstonderzoek Uncovered. Enkele interessante inzichten.

In de eerste workshop bekeken we volgens de Three Horizons-methodiek het heden, mogelijke toekomsten en wat het heden en toekomst verbindt. Waar staan we vandaag? En waar willen we naartoe? In de volgende workshop duiken we dieper in de toekomst en de verwachtingen die cultuurhuizen hierover hebben. Er werd niet toegewerkt naar een consensus of een algemene conclusie, maar we kwamen wel tot enkele mogelijke toekomstpistes.

Een foto van de mensen in de workshop

Het cultuurhuis als ‘derde plek’

De werking van het cultuurhuis bestaat vaak uit drie onderdelen: podium, programmatie en publiek. De programmator stelt een seizoensprogramma samen, het publiek kijkt naar de voorstelling, volgens een timing die bepaald wordt door het cultuurcentrum. Andere sectoren evolueren steeds vaker naar een 'on demand' gepersonaliseerde aanpak, waarin belevingen plaats-en-tijdonafhankelijk worden.

Hoe kan het cultuurhuis alsnog de fysieke plek als sterkte uitspelen? Het komt erop aan om die fysieke beleving te versterken. Digitale technologie biedt mogelijkheden om meer context te bieden, er een ervaring of spel aan te koppelen, of net het 'samen ervaren' te benadrukken. Het cultuurcentrum als ‘derde plek’, naast de thuis- en werkomgeving.
 

Van top-down naar bottom-up

Cultuurhuizen handelen binnen een ecosysteem, volgens een cultuurseizoen en vaak met een vast publiek. Er zijn een seizoensprogrammatie en -brochure, een aftrap van het hele cultuurprogramma, abonnementen enzovoort. Dit valt moeilijk te rijmen met een ‘just-in-time’ samenleving waarin mensen ook graag op het laatste moment beslissen hoe ze hun tijd invullen. Dan wordt het lastig om tickets lang op voorhand aan te moeten kopen. De werking van cultuurcentra is daarenboven eerder top-down, terwijl steeds meer initiatieven van onderuit een plek opeisen, onder meer door technologische ontwikkelingen. Er wordt al gretig geëxperimenteerd met een projectmatige werking en witruimte in de programmatie. Het mag voor de deelnemers nog veel verder gaan: misschien moet het hele traditionele ecosysteem wel op de schop? Het cultuurhuis als een vruchtbare bijenkorf en de schouwburgzaal als een labo met een programmator als coach en bemiddelaar die kansen geeft aan jonge makers. Of als we nog verder nadenken: het cultuurhuis als coöperatie waarbij de coöperanten samen de werking van het cultuurcentrum vormgeven.

Three Horizons framework

In deze workshop hanteerden we het Three Horizons-model. Het model combineert logisch, intuïtief en creatief denken met een manier om naar golven van onzekere verandering te kijken. Het laat deelnemers met verschillende brillen naar het heden en de toekomst kijken.

  • Horizon 1 kijkt met een managementbril naar het heden: Wat doen we nu? Hoe ziet onze werking eruit? 
  • Horizon 3 kijkt met een visionaire bril naar de verre toekomst: Wat staat ons te wachten? Wat willen we zelf als cultuurcentrum?
  • Horizon 2 kijkt naar de nodige innovaties: Welke acties moeten we ondernemen om het heden en de toekomst te overbruggen? Het model helpt om samen met medewerkers toekomstverwachtingen te bespreken en bereikbare doelen te formuleren. 

Zelf aan de slag met het Three Horizons Framework?

Auteur
Thumbnail

Maike Somers

Projectmanager