4 jaar digitaal lezen: enkele cijfers

Momenteel kunnen bibleden van 234 bibliotheken een e-boek lenen en downloaden. Deze bedienen een werkingsgebied van 5,7 miljoen inwoners, wat mooie groeikansen biedt. En dat zien we ook. Waar we vorig jaar al een forse stijging van gebruik en gebruikers zagen, zien we deze trend in 2024  enkel bevestigd. Dat is goed nieuws, maar zorgt ook voor de nodige uitdagingen. De collectie is de voorbije jaren gegroeid, maar botst momenteel tegen haar plafond. Eind september konden de leners kiezen uit  15.636 titels (ca. 51.000 ex). Dat waren er iets minder dan in april 2024. Dit is volledig toe te schrijven aan het stijgend aantal leners.

​

Het succes van het e-boekenplatform bij de leners biedt ook uitdagingen. En dit heeft alles te maken met ons huidige licentiemodel. Ons aankoopteam koopt de titels aan binnen een specifiek model. Hierbij is elk exemplaar voorzien van twee beperkende parameters. De eerste is tijd. Elk exemplaar mag maximaal een specifiek aantal maanden na aankoop (meestal 2 jaar of 4 jaar) in onze collectie blijven. De tweede is het aantal leenbeurten (courant model is 16 of 24 leenbeurten per exemplaar). Dat houdt in dat een exemplaar automatisch uit collectie gaat wanneer de tijdslimiet of het maximaal aantal leenbeurten bereikt is. Meer leners betekent meer uitleningen en dus ook meer exemplaren die verdwijnen. We moeten hierdoor meer budget investeren in het vervangen van deze titels om zo de collectie op peil te houden. Waardoor de collectie minder snel groeit en dus plafonneert. 

We kunnen dit plafond doorbreken door een combinatie van twee acties:

• Bijsturing in de collectievorming: na vier jaar weten onze collectievormers steeds beter welke functie een e-boekencollectie kan hebben. Het aanbod moet voldoende breed zijn, maar mag iets meer focus leggen op specifieke publicaties. De collectie heeft geen bewaarfunctie waardoor we kunnen inzetten op specifieke rubrieken, thema’s en titels (meer exemplaren).
• Bijsturing in het licentiemodel: de voorbije maanden investeerden we extra in onze relatie met de auteurs en de uitgevers. Samen met hen bekijken we hoe we via een convenant betere afspraken kunnen maken rond het aanbieden van titels op het e-boekenplatform. Alle betrokken partijen staan positief tegenover dit idee en we werken samen aan een finale versie van deze tekst. We hopen nog dit jaar tot ondertekening over te kunnen gaan. Hierdoor zou ons aankoopteam vlotter toegang moeten krijgen tot recente oorspronkelijk Nederlandstalige publicaties. Tegelijk zouden we hierdoor ook meer exemplaren (maar met minder leenbeurten per exemplaar) kunnen aankopen voor hetzelfde budget. Wat kansen biedt om te groeien en de druk verlicht op titels waar veel reservaties op staan. Hoe meer exemplaren, hoe meer leners die titel simultaan kunnen lezen. 

Als extraatje gooien we ook nog audioboeken in de mix. We konden de laatste maanden een pak Nederlandstalige titels verwerven. Nu zijn dat er al bijna 250. In 2025 blijven we mikken op groei. De cijfers van 2024 tonen aan hoe die groeiende collectie zorgt voor een verdubbeling van het aantal leenbeurten én leners. En niet onbelangrijk: de gebruiksdata tonen dat audioboeken bijzonder goed scoren bij twintigers en dertigers. Dat biedt kansen om deze groep te blijven engageren bij de bib.